De zuurgraad van een wond verandert tijdens herstel. Dat blijkt uit een nieuwe multicenterstudie van een Duits onderzoeksteam uit Wuppertal, Essen en Düsseldorf. De onderzoekers maten de pH en temperatuur van acute en chronische wonden en zagen een duidelijk patroon: genezende wonden werden in de tijd zuurder, terwijl chronische en niet-genezende wonden vaker een hogere, meer basische pH hadden.
Wat pH ook alweer zegt
De pH geeft aan hoe zuur of basisch een omgeving is. Een lage pH is zuurder, een hoge pH is basischer. Gezonde huid heeft van nature een licht zure beschermlaag. Die helpt de huidbarrière sterk te houden en remt de groei van ongewenste micro-organismen.
Bij een open wond is die beschermlaag doorbroken. Dieper weefsel komt bloot te liggen en de pH in de wond ligt daardoor vaak hoger dan bij intacte huid. De vraag is dan: blijft die pH hoog, of beweegt de wond tijdens het herstel weer terug naar een zuurdere omgeving?
Meten in het wondcentrum en aan de rand
De onderzoekers volgden 117 patiënten met verschillende soorten wonden. Het ging onder andere om acute wonden, diabetische voetulcera, veneuze en arteriële ulcera, decubitus en postoperatieve wondgenezingsstoornissen. In totaal werden 226 pH-metingen en 181 temperatuurmetingen gedaan.
Er werd niet op één plek gemeten, maar op drie plaatsen: in het wondcentrum, aan de wondrand en op de huid rondom de wond. Juist dat maakt de studie interessant. Een wond is geen vlak geheel. Het centrum, de rand en de omliggende huid kunnen allemaal iets anders laten zien.
Wonden die genezen worden zuurder
Het belangrijkste resultaat zat bij de pH. Genezende wonden hadden gemiddeld een lagere pH dan niet-genezende wonden. Ook acute wonden hadden een lagere pH dan chronische wonden. Het verschil was vooral zichtbaar in het wondcentrum.
Bij wonden die vooruitgingen, daalde de pH bovendien geleidelijk over de tijd. De onderzoekers zagen dus niet alleen een verschil tussen genezende en niet-genezende wonden, maar ook een beweging: tijdens herstel werd de wondomgeving stap voor stap zuurder.
Dat past bij wat we weten over huidherstel. Een licht zure omgeving ondersteunt de huidbarrière en hangt samen met processen zoals epithelialisatie, collageenvorming en weefselherstel. Een wond die geneest, verandert dus niet alleen aan de buitenkant. Ook de lokale omgeving in de wond verandert mee.
Een hogere pH bij chronische wonden
Bij chronische en niet-genezende wonden lag de pH gemiddeld hoger. Dat is relevant, omdat een meer basische wondomgeving vaker wordt gezien bij aanhoudende ontsteking, bacteriële belasting en biofilmvorming. Ook bacteriën zoals Staphylococcus aureus en Pseudomonas aeruginosa voelen zich beter thuis in een minder zure omgeving.
Daarmee zegt de studie niet dat een hoge pH altijd de oorzaak is van slechte genezing. Het kan ook een gevolg zijn van een wond die al langer uit balans is. Maar juist als signaal is pH interessant. Het kan iets laten zien van de toestand van de wondomgeving, nog voordat dat volledig zichtbaar is aan de buitenkant.
Temperatuur zegt minder
De onderzoekers maten ook de temperatuur van de wonden. Daarin zagen zij wel een dalende trend tijdens genezing, maar de verschillen waren minder duidelijk dan bij pH. Temperatuur blijft natuurlijk relevant bij de beoordeling van een wond. Warmte kan passen bij ontsteking, infectie of verhoogde doorbloeding.
In deze studie maakte pH echter duidelijker onderscheid tussen wonden die genezen en wonden die blijven stilstaan.
Nog geen nieuwe behandeling
De studie roept vanzelf de vraag op of je de pH van een wond actief zou kunnen beïnvloeden. Er wordt al langer gekeken naar zure verbanden of oplossingen. Het idee daarachter is dat een mild zure wondomgeving herstelprocessen kan ondersteunen en bacteriegroei kan remmen.
Toch is voorzichtigheid nodig. Deze studie laat vooral een verband zien tussen pH en wondgenezing. Ze bewijst niet dat het actief verlagen van de pH bij chronische wonden automatisch leidt tot betere genezing. Daarvoor zijn interventiestudies nodig.
Ook werd microbiologisch onderzoek niet bij alle patiënten standaard uitgevoerd. Daardoor konden de onderzoekers niet precies koppelen welke bacteriën aanwezig waren bij welke pH-waarden. De beoordeling van kolonisatie en infectie gebeurde vooral op basis van klinische beoordeling binnen de gewone zorg.
pH-meting is daarmee nog geen standaardinstrument in de wondzorg. De studie laat vooral zien dat de zuurgraad van een wond mogelijk extra informatie kan geven over het verloop van herstel, naast wat zichtbaar is bij klinische beoordeling.
Bron: https://www.nature.com/articles/s41598-026-45000-7
Lees ook de andere artikelen uit de nieuwsbrief van juli 2026:
Fibroblasten en macrofagen werken nauwer samen dan gedacht